Iemand op een verjaardag vertelt je vol overtuiging dat je “vanaf een ton gewoon een bv moet nemen”. Je winst zit inmiddels rond die grens, dus de vraag is niet meer theoretisch. Maar klopt dat advies ook als je het concreet doorrekent, met de tarieven en aftrekposten van nu?
De zelfstandigenaftrek is de afgelopen jaren flink afgebouwd en staat in 2026 op een historisch laag bedrag. Dat verandert de vergelijking tussen eenmanszaak en bv. Dit artikel rekent drie winstniveaus voor je door, zodat je ziet waar het omslagpunt werkelijk ligt.
De vuistregel van 150.000 euro klopt niet meer
Jarenlang circuleerde de stelregel dat een bv pas loont vanaf een winst van 150.000 euro. Die vuistregel stamt uit een tijd dat de zelfstandigenaftrek nog bijna 7.000 euro bedroeg en het box 2-tarief gunstiger lag. Beide zaken zijn veranderd.
In 2026 is de zelfstandigenaftrek teruggebracht naar 900 euro. Dat is geen schrijffout: van ruim 6.000 euro een paar jaar geleden naar minder dan een duizend euro nu. Tegelijk is het gecombineerde box 2-tarief (winstbelasting in de bv plus inkomstenbelasting op dividend) gestegen. Het omslagpunt ligt daardoor lager dan de oude vuistregel suggereert, maar ook niet zo laag als sommige bv-enthousiastelingen beweren. Waar ligt het dan wel?
De vier variabelen die de uitkomst bepalen
Voordat je de rekenmachine pakt, moet je weten welke knoppen er zijn. De vier sleutelfactoren zijn:
- Zelfstandigenaftrek: 900 euro in 2026, aftrekbaar tegen het laagste belastingtarief (36,97 procent)
- Mkb-winstvrijstelling: 13,31 procent van de winst na aftrekposten, ook in de eenmanszaak
- Vennootschapsbelasting: 19 procent over de eerste 200.000 euro winst, 25,8 procent daarboven
- Gebruikelijk loon als dga: minimaal 56.000 euro per jaar (de norm in 2026), waarover je gewoon loonbelasting betaalt
Die gebruikelijkloonverplichting is de rem die veel mensen onderschatten. Je kunt in een bv niet besluiten jezelf een symbolisch salaris te betalen. De Belastingdienst eist een reëel loon, en dat loon wordt belast in box 1, net als bij de eenmanszaak. Het fiscale voordeel van de bv zit hem in het deel van de winst dat je niet als loon uitkeert maar als dividend, tegen het lagere vennootschapsbelastingtarief.
Doorrekening 1: winst van 80.000 euro
Bij een winst van 80.000 euro ziet de eenmanszaak er als volgt uit. Na zelfstandigenaftrek (900 euro) en mkb-winstvrijstelling (13,31 procent) bedraagt de belastbare winst ruwweg 68.800 euro. Over dat bedrag betaal je inkomstenbelasting: het eerste deel tegen 36,97 procent, het hogere deel tegen 49,5 procent. Inclusief zorgverzekeringspremie hou je netto ongeveer 47.000 tot 49.000 euro over.
In een bv moet je jezelf minimaal 56.000 euro salaris uitbetalen. Dat loon is hoger dan de winst minus een redelijke winstmarge toelaat, of laat weinig over voor dividend. Na loonbelasting over dat salaris, vennootschapsbelasting over de resterende winst en eventueel box 2-heffing bij dividenduitkering, hou je netto vergelijkbaar of zelfs minder over. Daarboven komen de structurele kosten van de bv: accountant, extra aangiften en administratie. Dat tikt aan voor 2.500 tot 5.000 euro per jaar.
Conclusie bij 80.000 euro: de eenmanszaak wint. De bv levert hier geen voordeel op en kost je in de praktijk geld.
Doorrekening 2: winst van 120.000 euro
| Situatie | Eenmanszaak | BV (salaris 56k + dividend) |
|---|---|---|
| Belastbare winst / grondslag | ca. 102.500 euro | Salaris 56.000 euro + VPB over 64.000 euro |
| Belasting en premies | ca. 41.000 euro | ca. 22.000 euro LB + ca. 12.160 euro VPB |
| Netto na belasting (voor dividenduitkering) | ca. 79.000 euro | Netto salaris ca. 34.000 euro + pot in BV ca. 51.840 euro |
| Na dividenduitkering box 2 (33%) | nvt | ca. 34.000 + 34.700 = ca. 68.700 euro |
| Extra BV-kosten (accountant e.d.) | nvt | min 3.000 tot 4.000 euro |
| Netto besteedbaar | ca. 79.000 euro | ca. 65.000 tot 66.000 euro |
Bij 120.000 euro wint de eenmanszaak dus nog steeds, maar de marge wordt kleiner. Let op: dit geldt als je het dividend meteen uitkeert. Wie het dividend in de bv laat staan en belegt of herinvesteert, pakt een tijdelijk liquiditeitsvoordeel mee. Dat kan interessant zijn, maar het is uitstel van betaling, geen afstel.
Doorrekening 3: winst van 200.000 euro
Hier wordt het interessant. Bij een winst van 200.000 euro in de eenmanszaak betaal je over een groot deel het toptarief van 49,5 procent. Na mkb-winstvrijstelling en zelfstandigenaftrek is de belastbare winst circa 173.000 euro. Een substantieel deel daarvan wordt belast tegen het hoogste tarief. Netto hou je ruwweg 100.000 tot 105.000 euro over.
In een bv betaal je 19 procent vennootschapsbelasting over de eerste 200.000 euro winst. Je keert jezelf 56.000 euro salaris uit (loonbelasting ca. 22.000 euro netto ca. 34.000 euro), en de resterende winst na VPB van 114.000 euro blijft in de bv. Bij dividenduitkering komt daar 33 procent box 2-belasting overheen: netto ca. 76.000 euro dividend. Totaal besteedbaar: ca. 34.000 plus 76.000 is 110.000 euro, minus BV-kosten van 3.000 tot 4.000 euro. Netto: circa 106.000 tot 107.000 euro.
Het verschil bij 200.000 euro is ruwweg 2.000 tot 7.000 euro per jaar in het voordeel van de bv, afhankelijk van je specifieke situatie en of je dividend direct uitkeert of opbouwt. Niet spectaculair, maar structureel. En hoe hoger de winst boven 200.000 euro uitstijgt, hoe groter het voordeel van de bv wordt.
De verborgen kosten die je rekenmachine vergeet
Een bv is geen gratis optie. Rekening houden met:
- Oprichting via notaris: eenmalig 500 tot 1.500 euro
- Jaarlijkse accountantskosten voor de bv: 2.000 tot 5.000 euro extra ten opzichte van een eenmanszaak
- Dubbele aangifte: vennootschapsbelasting én inkomstenbelasting
- Gebruikelijkloonverplichting: beperkt je flexibiliteit bij tijdelijk lagere omzet
- Liquidatie bij stoppen: ook dit kost geld en tijd
Die extra kosten verschuiven het omslagpunt. Pas als de belastingbesparing structureel hoger is dan de extra kosten, is de bv echt lonend.
Drie profielen waarbij de eenmanszaak toch wint
Er zijn zzp’ers met een hoge gemiddelde winst voor wie de eenmanszaak toch de betere keuze is. Ten eerste de starter met wisselende omzet. Als je het ene jaar 120.000 euro verdient en het andere jaar 60.000 euro, dan verstoort de gebruikelijkloonverplichting je cashflow. In de eenmanszaak pas je je belasting aan op wat je echt verdient.
Ten tweede de ondernemer die over drie tot vijf jaar wil stoppen of zijn bedrijf wil verkopen. De stakingsaftrek en de mogelijkheid om winst om te zetten in een lijfrente bieden in de eenmanszaak soms een betere exitstrategie dan een bv, afhankelijk van de overnameprijs.
En ten derde de zzp’er met hoge aftrekbare kosten, zoals een dure werkruimte, veel materiaalkosten of zakelijke reiskosten. Die kosten drukken de belastbare winst al fors, waardoor het toptarief minder snel wordt bereikt en de bv minder toe te voegen heeft.
Praktische beslisboom: is doorrekenen voor jou zinvol?
Vier vragen om te bepalen of je een fiscalist moet bellen:
Vraag 1. Is je winst de afgelopen twee jaar structureel boven de 100.000 euro? Zo nee, stop hier. De eenmanszaak is vrijwel zeker voordeliger.
Vraag 2. Verwacht je die winst de komende vijf jaar vast te houden of te laten groeien? Wisselende omzet maakt een bv riskanter en minder aantrekkelijk.
Vraag 3. Heb je behoefte aan vermogensopbouw in de onderneming, los van je privé-inkomen? De bv biedt meer mogelijkheden om winst te herinvesteren zonder direct de hoogste belastingschijf te raken.
Vraag 4. Ben je bereid structureel 2.500 tot 5.000 euro extra per jaar uit te geven aan administratie en accountancy? Zo nee, dan eet dat voordeel het voordeel op.
Beantwoord je alle vier vragen met ja? Dan is het moment aangebroken om niet zelf verder te rekenen maar een fiscalist in te schakelen. De berekeningen hierboven zijn illustratief; jouw specifieke situatie, aftrekposten, investeringsplannen en toekomstverwachting bepalen de werkelijke uitkomst. Een goed fiscaal adviesgesprek kost 300 tot 600 euro en verdient zichzelf terug als de uitkomst in je voordeel is.
Het echte omslagpunt ligt ergens tussen de 130.000 en 160.000 euro structurele winst, afhankelijk van je kosten, je dividendstrategie en je persoonlijke situatie. De verder afgebouwde zelfstandigenaftrek heeft dat punt iets naar beneden verschoven, maar gestegen bv-kosten en een minder gunstig box 2-tarief werken de andere kant op.
Komt je winst structureel boven de 100.000 euro uit, dan is het de moeite waard om de vergelijking opnieuw te laten doorrekenen door iemand die ook jouw specifieke cijfers kent. Een verjaardag is geen accountant.
